Święta Hildegarda zaliczyła kasztany jadalne do grupy trzech składników najlepszych dla człowieka. W Polsce kojarzą się głównie z zagranicznym przysmakiem, którego można skosztować na ulicach Włoch czy Francji. Większość mieszkańców naszego kraju sięga po nie sporadycznie.  Hildegarda zapewniała natomiast, że kasztany jadalne warto spożywać regularnie, i to pod różnymi postaciami. Dlaczego są tak ważne dla świętej z Bingen? Jak stosować je w kuchni?

Kasztany jadalne — co to takiego?

Kasztany jadalne to owoce, rozpowszechnione głównie w krajach Basenu Morza Śródziemnego oraz w Azji Mniejszej. Drzewa, na których rosną, mogą osiągać imponującą wysokość – niektóre okazy dorastają do 30 metrów! Dojrzałe kasztany jadalne mają sercowaty, nieco spłaszczony kształt i znajdują się w zielonkawej okrywie z mnóstwem cienkich, długich kolców, których jest tak dużo, że okrywa może wyglądać z daleka niczym puchata kula. Dojrzałe kasztany po wyjęciu z okrywy są intensywnie brązowe i błyszczące. Trzeba pamiętać, że kasztany jadalne to zupełnie inny gatunek niż rozpowszechniony w Polsce kasztan zwyczajny. Ten drugi nie nadaje się do spożycia. 

Kasztan jadalny — uprawa

Drzewa, na którym rosną kasztany jadalne, preferują cieplejszy klimat. Dlatego najbardziej udane uprawy znajdują się w Europie Zachodniej i Azji Mniejszej. Czy oznacza to, że nie można uprawiać ich w Polsce? Wszystko zależy od tego, w którym regionie kraju mieszkamy i jak dużo mamy wolnej przestrzeni do zagospodarowania. Te drzewa zdecydowanie lepiej poradzą sobie w cieplejszych obszarach Polski – w południowej i zachodniej części. Niezwykle ważna jest również powierzchnia działki. Kasztan jadalny to nie tylko wysokie, ale i bardzo rozłożyste drzewo – korona może osiągać nawet kilkanaście metrów średnicy. Umiejętnie uprawiane oprócz owoców, zapewni także dużo cienia w upalne dni. Warto zadbać o wybór dobrej jakości sadzonek w specjalistycznej szkółce – to także przekłada się na efekt uprawy i wielkość zbiorów.

Kasztany jadalne właściwości — na co pomagają?

Wspomnieliśmy już, że owoce kasztana jadalnego to jeden z najważniejszych elementów hildegardiańskiej diety. Św. Hildegarda pisała, że są bardzo odżywcze i można jeść je pod różnymi postaciami. Kasztany jadalne zawierają m.in.: witaminę C, witaminy z grupy B, kwas foliowy oraz minerały m.in. miedź, cynk, magnez, żelazo, potas i fosfor. Dostarczają także błonnika i antyoksydantów. Mają dużo skrobi i niewiele białka oraz tłuszczu. Święta z Bingen sugerowała, że kasztany mogą być pomocne przy wielu różnych dolegliwościach. Warto pamiętać, że w zależności od sposobu przyrządzenia, owoc kasztana może działać nieco inaczej na różne części organizmu.

Kasztany jadalne przeciwwskazania 

Tak jak w przypadku większości produktów spożywczych, również przy stosowaniu kasztanów mogą pojawić się pewne przeciwwskazania. Przy włączaniu ich do swojej diety muszą uważać osoby z predyspozycją do alergii, zwłaszcza na orzechy. Kasztany jadalne mają wysoki indeks glikemiczny, dlatego ostrożność powinny zachować także osoby zmagające się z cukrzycą. Chociaż kasztany jadalne uważane są raczej za bezpieczny produkt, zawsze trzeba pamiętać o rozsądku i umiarze, ponieważ spożywane w zbyt dużych ilościach mogą niekiedy wywoływać problemy trawienne.

Kasztany jadalne a cukrzyca

Jak wspomnieliśmy, chociaż kasztany jadalne mogą mieć pozytywny wpływ na organizm, powinny być spożywane przez cukrzyków ze szczególną rozwagą. Owoce zawierają fruktozę oraz skrobię i mają wysoki indeks glikemiczny, który może być dodatkowo podwyższony w trakcie niektórych sposobów przyrządzania. W razie potrzeby, osoby zmagające się z cukrzycą powinny skonsultować włączenie kasztanów do swojego jadłospisu ze specjalistą.

Jak jeść kasztany jadalne?

Wydaje się, że kasztany jadalne to ekskluzywny, zagraniczny przysmak, który potrafią przyrządzić tylko wprawieni miłośnicy gotowania. Nic bardziej mylnego! Jedną z zalet kasztanów jadalnych jest właśnie uniwersalne zastosowanie. Można je ugotować, upiec albo zrobić z nich puree. W polskich sklepach rzadko jednak spotkamy świeże owoce. Najczęściej natkniemy się na kasztany suszone lub gotowane. Te pierwsze wymagają dłuższego gotowania w domowych warunkach. W przypadku kasztanów już poddanych obróbce, wystarczy zazwyczaj kilku-kilkunastominutowe gotowanie. Pamiętajmy, że podczas przyrządzania kasztanów jadalnych, zawsze trzeba najpierw zapoznać się ze wskazaniami na opakowaniu. Dobrym rozwiązaniem jest też mąka kasztanowa. To ekonomiczny i wygodny sposób na włączenie kasztanów jadalnych do swojego domowego menu. Mąka może być dodatkiem do wielu różnych potraw i wypieków, co jeszcze bardziej wzbogaci ich smak. W sklepach z dobrą żywnością można znaleźć także coraz więcej gotowych produktów z dodatkiem kasztanów np. łakocie, kremy do kanapek i naleśników czy miody.

Kasztany jadalne przepis

Mówi się, że produkty o dobroczynnych właściwościach, niekoniecznie dobrze smakują. Na szczęście w przypadku kasztanów jadalnych ta zasada się nie sprawdza. Jak na owoc przystało, są słodkawe w smaku, z lekko orzechową nutą. Mogą wzbogacić smak różnych potraw np. placuszków, naleśników, sosów czy ciast. W swoim jadłospisie można też wykorzystać płatki kasztanowe. Takie płatki mogą stać się chociażby bazą szybkiego i smacznego śniadania. Zachęcamy do zapoznania się z naszym zbiorem przepisów, gdzie opisaliśmy różne sposoby wykorzystania kasztanów jadalnych. Dodatkowe źródło inspiracji można znaleźć także w Internecie i w książkach kucharskich.

Czy kasztany są jadalne?

Kasztany najczęściej rosnące w Polsce NIE SĄ jadalne. Św. Hildegarda opisywała w swoich tekstach zupełnie inny gatunek, czyli owoce kasztana jadalnego (Castanea sativa). To właśnie z tych drugich można przyrządzić wiele smakowitych potraw i wypieków, a dodatkowo, według Hildegardy, mogą korzystnie wpływać na organizm.

Czy kasztany jadalne można jeść na surowo?

Kasztanów jadalnych nie zaleca się jeść na surowo. Można przyrządzić je na wiele różnych sposobów. Pierwszy z nich to gotowanie, ale dobrze smakują także upieczone (koniecznie należy je wcześniej naciąć) lub uprażone. W sklepach coraz częściej pojawia się także mąka kasztanowa, którą można wykorzystać jako dodatek do wielu wypieków.

Czy kasztany jadalne są zdrowe?

Kasztany jadalne uważane były przez św. Hildegardę za bardzo dobry składnik diety. Według świętej dodają energii i mogą być pomocne przy wielu różnych dolegliwościach. Kasztany jadalne to źródło witamin, minerałów oraz antyoksydantów. Hildegarda uważała je za jeden z trzech produktów najzdrowszych dla człowieka.

Jak jeść kasztany jadalne?

Kasztany jadalne mogą być spożywane pod różnymi postaciami, np. w formie gotowanej, pieczonej lub prażonej przekąski. Można sięgnąć również po mąkę kasztanową i dodawać ją do wypieków oraz po gotowe produkty z dodatkiem kasztanów jadalnych, np. smarowidła do kanapek.

Czy kasztany jadalne rosną w Polsce?

Kasztany jadalne lubią cieplejszy klimat. Uprawy najlepiej udają się na Zachodzie Europy i w Azji Mniejszej. W Polsce możliwe jest uprawianie kasztanów jadalnych w cieplejszych regionach kraju. Młode sadzonki wymagają jednak szczególnej ochrony przed mrozem, a jeśli sezon letni nie będzie wystarczająco ciepły, zbiory owoców mogą okazać się niewielkie.