O orkiszu
Orkisz
Hildegarda o orkiszu pisze:
„Orkisz to najlepsze zboże. Jest on ciepły, tłusty, bogaty w składniki odżywcze i smaczniejszy niż inne gatunki zbóż. Spożywającemu go człowiekowi zapewnia odpowiednie ciało i dobrą krew oraz wesołe usposobienie i radość w sercu. Niezależnie od dodatku z jakim się go je, czy to z chlebem, czy z innymi potrawami, jest on dobry i smakowity. Jeśli ktoś jest tak słaby, że wskutek tej słabości nie może jeść, wówczas weź całe ziarna orkiszu i ugotuj je w wodzie, dodaj smalec lub żółtko, przez co zyskają one lepszy smak i zostaną spożyte z większą ochotą, następnie podaj choremu. Potrawa ta uleczy go wewnętrznie niczym dobra i zdrowa maść."
Physica, Naturalna siła oddziaływania rzeczy
Św. Hildegarda z Bingen, Dzieła
Współcześnie o orkiszu wiemy, że:
Jest doskonałym, lekkostrawnym źródłem białka, nienasyconych kwasów tłuszczowych, witamin (B1, B2,A, E,D )
składników mineralnych (potas, wapń, żelazo, magnez, miedź, cynk, selen).
Zawiera tryptofan – aminokwas, będący prekursorem serotoniny („hormonu szczęścia”) i melatoniny („hormonu dobrego snu”).
Zawiera fenyloalaninę- prekursor adrenaliny i noradrenaliny oraz niezwykle ważnego neuroprzekaźnika w układzie nerwowym, którego brak może prowadzić do choroby Parkinsona.
Zawiera rodanid - stymulujący układ odpornościowy organizmu.
Ma inną budowę glutenu niż pszenica (mniej alergizującą - lepiej strawną), dzięki czemu spożywany jest również przez osoby z nietolerancjami pokarmowymi, które szukają zdrowego zamiennika pszenicy.
Na co należy zwrócić uwagę?
Na odmianę orkiszu:
Orkisz orkiszowi nierówny. Wszystkie powyższe cechy orkiszu odnoszą się do jego prastarych odmian.
W drodze maksymalizacji produkcji wiele wytwórców stosuje domieszki pszenicy oraz krzyżówki genetyczne zwiększające plony i ułatwiające produkcję. Te działania sprawiają, że orkisz bardziej przypomina pszenicę tracąc cenne wartości, o których pisała św. Hildegarda.
Prastarymi odmianami orkiszu są:
- Oberkulmer Rotkorn (odmiana najmniej alergizująca)
- Frankenkorn
- Schwabenkorn
- Ostro
- Steiners Roter Tiroler
Na deklarację jakości ziarna opisaną na opakowaniu:
Jeśli produkt orkiszowy wytwarzany jest z prastarych odmian orkiszu lub jest produktem ekologicznym, takie informacje powinny znaleźć się na opakowaniu (w postaci bezpośredniego opisu lub odpowiedniego certyfikatu). Tylko w takim wypadku mają Państwo gwarancję, że producent bierze odpowiedzialność za jakość produktu.
Certyfikat uprawy ekologicznej BIO - gwarantujący, że na całej drodze produkcji (od zasiewu, przez uprawę, transport oraz mielenie) nie ma dodatków GMO, szkodliwych środków wspomagających uprawę roślin, fungicydów, herbicydów i innych szkodliwych substancji.
Certyfikat „Orkisz według doktora Hertzki” (Dr Gottfried Hertzka był odkrywcą wiedzy św. Hildegardy w dla medycyny XX w.)- jest to certyfikat jakości stosowany na terenie Niemiec nadawany produktom powstałym jedynie z prastarych odmian orkiszu (wymienione powyżej) z zachowaniem zasad uprawy ekologicznej. Taką sygnaturę mogą otrzymać producenci, którzy dobrowolnie poddadzą się państwowej kontrolo jakości dowodzącej, że w ich orkiszu nie znajdują się substancje szkodliwe.
Certyfikat Stadtmühle Geisingen
W naszym sklepie przykładamy wielką wagę do jakości naszych produktów.
Oferujemy jedynie produkty certyfikowane o sprawdzonym pochodzeniu.
Produkty orkiszowe marki Geisingen StadtMühle
Prastare odmiany gwarantowane certyfikatem Orkisz według doktora Hertzki.
*są to mieszanki prastarych odmian lub jednoodmianowe produkty (w zależności od konkretnych zbiorów w danym roku). Obecnie jest to odmiana Oberkulmer Rotkorn, Frankenkorn.
Produkty orkiszowe
* przy wrażliwym układzie pokarmowym wydłużamy podany czas gotowania
opis produktu: całe ziarno razem z łuską
czas gotowania: 1h-2h (wcześniej namaczamy na noc (jak fasolę)
przykładowe potrawy: dzika zupa, sałata z orkiszem
opis produktu: ziarno orkiszu pozbawione łuski
czas gotowania: 10-15 min
przykładowe przyprawy: ryż z jabłkami, zupa jarzynowa
opis produktu: łamane ziarno orkiszu
czas gotowania: 10-15 min
przykładowe potrawy: krupnik
opis produktu: tzw. Habermus - drobna śruta orkiszowa
czas gotowania: 8-10 min
przykładowe potrawy: śniadaniowy habermus z gruszką i migdałami
opis produktu: odpowiednik kaszki manny
czas gotowania: ok. 5 min
przykładowe potrawy: orkiszowa manna z owocami
Grysik orkiszowy pełnoziarnisty
opis produktu: odpowiednik kaszki manny
czas gotowania: 5-7 min
przykładowe potrawy: zupa postna
czas gotowania: 8-10 min
przykładowe potrawy: placki orkiszowo- dyniowe
czas gotowania: ok. 5 min
przykładowe potrawy: orkiszowa kostka
czas gotowania: ok. 3-5 min
przykładowe potrawy: placuszki orkiszowo-warzywne
Typy mąki orkiszowej
Stopień zmielenia mąki (typ) oznaczany jest numerem.
Mąki białe, najdrobniejszego przemiału (tzw. biszkoptowe) – 200–450
Mąki białe, średniego przemiału (tzw. uniwersalne) – 500–700
Mąki białe, grubego przemiału (tzw. chlebowe) – 1000–1300
Mąki ciemne, grubego przemiału (tzw. pełnoziarniste) – 1500–1800
Mąki ciemne, grubego przemiału (tzw. razowe) – 2000
*Im "grubszy" przemiał, tym więcej zachowanych wartości odżywczych, zawartych w łusce ziarna.
*Jednak grubo zmielona łuska ziarna jest ciężej strawna dlatego dla małych dzieci (i niemowląt), osób starszych oraz osób z osłabionym układem trawiennym polecane są mąki jasne, lub mąka pełnoziarnista mikro (jest to mąka pełnoziarnista powtórnie przemielona na drobny pył- dzięki czemu zachowuje wartości odżywcze jednocześnie nie obciążając żołądka i jelit).
Jaką mąkę wybrać do ulubionych przepisów?
BISZKOPT
typ 405 – najlepszy wybór +++
typ 630 / 700 – akceptowalny +
typ 1050 / 1100 – niepolecany -
typ pełnoziarnista – niepolecany -
typ pełnoziarnista micro – niepolecany -
CIASTO PIEROGOWE
typ 405 – najlepszy wybór +++
typ 630 / 700 – najlepszy wybór +++
typ pełnoziarnista – akceptowalny +
typ pełnoziarnista micro – dobry ++
CIASTO KRUCHE
typ 405 – najlepszy wybór +++
typ 630 / 700 – najlepszy wybór +++
typ pełnoziarnista – akceptowalny +
typ pełnoziarnista micro – dobry ++
NALEŚNIKI
typ 405 – najlepszy wybór +++
typ 630 / 700 – najlepszy wybór +++
typ pełnoziarnista: – akceptowalny +
typ pełnoziarnista micro – dobry ++
MAKARON
typ 405 – najlepszy wybór +++
typ 630 / 700 – najlepszy wybór +++
typ pełnoziarnista: – akceptowalny +
typ pełnoziarnista micro – dobry ++
CHLEB
typ 405 – akceptowalny +
typ 1050 / 1100 – najlepszy wybór +++
typ pełnoziarnista – dobry ++
typ pełnoziarnista micro – dobry ++
ZAKWAS
typ 405 – niepolecany -
typ 1050 / 1100 – niepolecany -
typ pełnoziarnista – najlepszy wybór +++
typ pełnoziarnista micro – dobry ++